Pablo's Reviews: Recenzje płyt

Przez całą dekadę, począwszy od 1994 roku, John Zorn skupiał się przede wszystkim na repertuarze z Masada Songbook. To zbiór dwustu pięciu napisanych przez niego kompozycji, inspirowanych żydowską tradycją muzyczną. Początkowo wykonywał je wraz z utworzonym specjalnie w tym celu post-bopowym kwartetem Masada, z którym nagrał w sumie dziesięć studyjnych wydawnictw oraz intensywnie koncertował. W międzyczasie materiał doczekał się też aranżacji w innych stylach, często w wykonaniu jednorazowych składów. Było też kilka bardziej stałych grup, jak zbliżające się do muzyki współczesnej Masada String Trio, wykonujący kameralny jazz z nietypowym instrumentarium Bar Kokhba Sextet i fusionowo-freejazzowy Electric Masada. Tylko w tym ostatnim Zorn udzielał się osobiście. Kiedy już materiał z księgi Masady został ograny na różne możliwe sposoby, Zorn skomponował kolejne… trzysta szesnaście utworów! Weszły one w skład drugiej księgi, znanej też jako "Book of Angels". Tym razem koncepcja b...

Cykl wakacyjny S02E05 Salomão "Lô" Borges miał zaledwie dziesiętnaście lat, gdy zadebiutował na kultowym albumie "Clube da esquina". Choć był to efekt kolektywnej współpracy grupy brazylijskich muzyków z Minas Gerais, to właśnie jego nazwisko zostało wyróżnione na okładce obok bardziej doświadczonego Miltona Nascimento. Zupełnie zresztą zasłużenie, bo bez jego znakomitego wyczucia melodii i harmonii nie byłby to aż tak wybitny album. To właśnie on skomponował te najbardziej wyraziste utwory. Potencjał młodego twórcy dostrzegli ludzie z wytwórni, którzy wręcz zmusili go do tego, by natychmiast przygotował swój własny album. Eponimiczny "Ló Borges", mimo muzycznej jakości, nie powtórzył sukcesu "Cluba da esquina", a jego autor niemalże wycofał się z profesjonalnego grania. Przez kolejne siedem lat ograniczał się do drobnych występów na płytach innych przedstawicieli tej sceny, jak Nelson Angelo, Beto Guedes czy sam Nascimento. Chociaż Salomão miał ...

Zobaczyłem "Odyseję" Christophera Nolana w kinie i cóż, faktycznie mocno rozmija się wiedzą historyczną. Nie ma przecież żadnych naukowych dowodów na istnienie cyklopów, syren czy innych stworów. A na serio to całkiem solidne kino rozrywkowe, profesjonalnej zrealizowane i dobrze zagrane przez trafnie dobranych aktorów. Może zbyt to wszystko przepełniono patosem, ale z drugiej strony przez trzy godziny seansu nawet przez chwilę nie czułem znużenia. Przy okazji tej głośnej premiery filmowej postanowiłem przypomnieć inne dzieło zainspirowane, przynajmniej w tytule, eposem przypisywanym Homerowi - album "Odyssey" jednego z najważniejszych gitarzystów jazz fusion. Na swoim czwartym autorskim albumie dla ECM (piątym w ogóle) Terje Rypdal postanowił spróbować czegoś nowego. W tym celu otoczył się głównie nowymi współpracownikami, jak puzonista Torbjørn Sunde, grający na elektrycznych organach Brynjulf Blix i perkusista Svein Christiansen, robiąc wyjątek jedynie dla basisty...

Cykl wakacyjny S02E04 Utwory czy całe albumy inspirowane tragicznymi wydarzeniami nie są niczym rzadkim. Natomiast "Zombie" Feli Kutiego jest być może jedyną płytą, której wydanie samo stało się przyczyną tragedii. Artysta otwarcie potępił tu nigeryjską armię, ślepo posłuszną skorumpowanej władzy. W tytułowym nagraniu porównał zachowujących się jak automaty żołnierzy do zombie, a w drugim utworze kontynuuje ten wątek i określa ich jako "Mr Follow Follow". To właśnie ta krytyka miała doprowadzić do zdarzenia z 18 lutego 1977 roku, gdy wojsko wtargnęło do komuny Kalakuta Republic - miejsca prób oraz nagrań Afrika 70, a także schronienia muzyków i ich rodzin. Znajdujący się na miejscu zostali dotkliwie pobici, wyposażenie zniszczono, a następnie podpalono zabudowania. W wyniku odniesionych obrażeń śmierć poniosła matka Feli, Funmilayo Ransome-Kuti, działaczka na rzecz praw kobiet i niepodległości państwa. Wojskowe władze zaprzeczały swojej odpowiedzialności za całe zda...

Cykl wakacyjny S02E03 Sukces albumu Miltona Nascimento i Lô Borgesa, "Clube da esquina", otworzył drogę do kariery wielu grającym na nim muzykom. Jeszcze w tym samym 1972 roku pod własnym nazwiskiem zadebiutował gitarzysta Nelson Ângelo. Przy czym płytę "Nelson Ângelo e Joyce", jak wskazuje eponimiczny tytuł, sygnuje wspólnie z ówczesną żoną, Joyce Silveirą Palhano de Jesus (obecnie Joyce Moreno) - aktywną od końca lat 60. piosenkarką, później gwiazdą musica popular brasileira. W nagraniu longplaya małżeństwo wsparło wielu muzyków z kręgu Clube da esquina, jak Toninho Horta, Wagner Tiso, Beto Guedes, Robertinho Silva, basista Novelli czy wspomniany Lô Borges. Mimo udziału tych muzyków, dobrej koniunktury na muzykę brazylijską oraz wydania albumu przez jeden z pododdziałów EMI, w momencie ukazania się został praktycznie zignorowany. Dopiero z czasem doczekał się większego uznania. Płyta powstawała w czasie prezydentury Emilio Garrastazu Mediciego, którego rządy uznaw...

Cykl wakacyjny S02E02 Biegnąca wzdłuż wschodniego brzegu Manhattanu arteria Harlem River Drive umożliwia komunikację między centrum a bogatymi przedmieściami Nowego Jorku z pominięciem biedniejszych, zamieszkiwanych przez mniejszości ulic Harlemu i południowego Bronxu. Tym samym wpisuje się w typowy dla połowy ubiegłego wieku model urbanistyki, który przyczyniał się do utrwalania segregacji przestrzennej. Ten symbol izolacji oraz społecznych podziałów idealnie nadawał się na nazwę zespołu, którego mocno zaangażowane teksty poruszały temat nierówności, ubóstwa, rasizmu czy zaniedbywania latynoskich i afroamerykańskich społeczności. Inicjatorem tego przedsięwzięcia był pianista Eddie Palmieri, Portorykańczyk z Bronxu, a zarazem czołowy przedstawiciel muzyki afrokubańskiej oraz salsy. Celem było natomiast zrobienie czegoś całkiem przeciwnego niż trasa Harlem River Drive - połączenie różnych środowisk, kultur oraz muzycznych gatunków. Harlem River Drive nigdy nie funkcjonował jako pełnopra...

Pomimo blisko sześćdziesięciu pięciu lat działalności i wydania właśnie dwudziestego piątego albumu, The Rolling Stones trzymają się zdecydowanie najlepiej spośród wszystkich rockowych dinozaurów. Opublikowany trzy lata temu album "Hackney Diamonds" bazuje wprawdzie na ogranych kliszach, a poziom utworów bywa różny, jednak energii mogłoby pozazdrościć wielu wykonawców o nawet krótszym stażu. Najnowszy "Foreign Tongues" podtrzymuje to wrażenie, zresztą część materiału powstała jeszcze podczas prac nad poprzednikiem. W porównaniu z nowymi wydawnictwami takich dinozaurów, jak Deep Purple, Yes czy - występujący tu gościnnie - Paul McCartney, krążek Stonesów brzmi bardzo naturalnie i niewymuszenie, nie zdradzając żadnych symptomów zdziadzienia. The Rolling Stones to dziś trio Micka Jaggera, Keitha Richardsa i Ronniego Wooda. W jednym utworze wykorzystano partie zmarłego w 2021 roku Charliego Wattsa. Wśród gości, poza wspomnianym McCartneyem, znalazł się jeszcze jeden wet...

Rzadko piszę o filmach, jednak najnowsza chałtura najgorszego reżysera w dziejach kina, Uwe Bolla, wymaga zajęcia zdecydowanego stanowiska. Mechanizm, na którym opiera się ten film - odczłowieczanie określonej grupy i wskazywanie jej jako źródła wszelkich problemów - przypomina najgorsze tradycje kina propagandowego III Rzeszy, a tym samym czyni z tej produkcji niemalże współczesny odpowiednik "Żyda Süssa". Ta recenzja jest moim sprzeciwem wobec sprowadzania sztuki do tak prymitywnego poziomu i wykorzystywaniu jej w tak podłym celu. Niewątpliwie najgorszy film, jaki w życiu widziałem. Wprost niewiarygodne, jak bardzo nieudolna jest tu reżyseria i montaż, jak fatalnie napisany scenariusz, jak drętwe są dialogi i drewniana gra aktorska, jak kiepska i totalnie niedopasowana muzyka. Struktura miała chyba przypominać "Memento" Christophera Nolana, ale jest zwyczajnie chaotyczna, bezsensowna i nie ma żadnego fabularnego uzasadnienia. Zamiast scen, które pokazywałyby jakik...

Który to rok, że w krótkim czasie ukazują się nowe albumy Paula McCartneya, Yes, Deep Purple i The Rolling Stones? Do tej pory taka sytuacja miała miejsce raz, w roku 1973, pięćdziesiąt trzy lata temu. Dziś to już całkiem inni twórcy, żerujący na nostalgii swoich fanów. Muzycy Deep Purple nawet się z tym specjalnie nie kryją, a Ian Gillan bezczelnie zapowiadał materiał kompatybilny z takimi kawałkami jak "Highway Star", "Smoke on the Water" czy "Lazy" - dynamika, balans i radość muzyki, którą tworzyliśmy od 1969 do 1973 roku . Stylistycznie zespół faktycznie usilnie próbuje zabrzmieć na "Splat!" jak hardrockowa kapela z lat 70. czy 80., ale dynamika jest tu akurat kompletnie wypłaszczona. A to dopiero początek problemów z tym albumem.  Wyglądająca na wygenerowaną przez AI grafika oraz kolejny niemądrze brzmiący tytuł wpisują się w długą tradycję złych okładek zespołu i ośmieszających go nazw płyt. Zresztą tym razem jeszcze bardziej krindżowe są ...

Zmarły niedawno James Blood Ulmer był jednym z innowatorów jazzowej gitary. W swojej grze czerpał z bluesa, funku i rocka, a ostatecznie ukształtował własny styl pod wpływem harmolodycznej koncepcji Ornette'a Colemana. Zaczynał jednak od grania gospel, co było raczej naturalnym wyborem dla syna pastora. Z czasem odkrył bluesa, rock'n'rolla, soul i jazz. Grywał z różnymi kapelami, ale właściwą karierę rozpoczął w wieku trzydziestu lat, po przeprowadzce do Nowego Jorku i wsiąknięciu w tamtejsze środowisko muzyczne. Zaczął występować na płytach uznanych jazzmanów, jak Joe Henderson, Larry Young, Rashied Ali czy Arthur Blythe. Najważniejsze było jednak dołączenie do koncertowego zespołu Colemana akurat w czasie, gdy ten szlifował swój pomysł na stopienie w jedność harmonii, melodii i rytmu. Wprawdzie Ulmer nie zagrał na żadnym albumie saksofonisty, ale zaprosił go na swój debiutancki album "Tales of Captain Black", rozwijający ideę harmolodii. Kierunek ten kontynuował...