Pablo's Reviews: Recenzje płyt

Pod koniec wrześniu wypada setna rocznica urodzin Johna Coltrane'a. Na ten moment wciąż nie wiadomo, czy z tej okazji ukażą się od dawna zapowiadane "The Tiberi Tapes", czy premiera będzie opóźniona. Ale nawet bez nich wrzesień pod względem nowych wydawnictw muzycznych zapowiada się całkiem ciekawie i w końcu, po wakacyjnej przerwie, lista nowości jest naprawdę długa. W sprzedaży powinien się też pojawić nowy numer magazynu "Lizard", a w nim mój artykuł o This Heat. Muzyczne nowości września 2026: 2 września: Janusz Jurga - Dogasające światło Toshimaru Nakamura - No-Input Mixing Board, Early Years 3 września: Sleep - Hempispheres 4 września: Arthur Brown & The Crazy World of Arthur Brown & Dan Smith - Nature Blu & Sndtrak - LA Carmen Villain - Memoria Chat Pile - Who Loves the Sun Fergus Kelly & John Tilbury - Sound as a Bell Iron Claw - First Tribute to Black Sabbath Merzbow & Vanity Productions - The New Peasantry Quetzal Tirado Unit - Homa...

Cykl "Księga aniołów" 6/30 Szósta odsłona "Book of Angels" to, zgodnie z tytułem, prawdziwy moloch. Znalazło się tutaj rekordowe dziewiętnaście utworów o łącznej długości siedemdziesięciu siedmiu minut. Jednocześnie jest to jeden z zaledwie dwóch albumów w serii na instrument solo. Uri Caine zarejestrował ten materiał wyłącznie przy pomocy fortepianu Steinway. A efektem jest jedna z najbardziej fascynujących odsłon tego przedsięwzięcia. Uri Caine to klasycznie wykształcony pianista, nagrywający najczęściej pod własnym nazwiskiem. W jego dyskografii można znaleźć zarówno liczne albumy z interpretacjami muzyki poważnej, jak i płyty jazzowe. Te ostatnie powstawały często we współpracy z trębaczem Dave'em Douglasem, przy czym liderowali na zmianę. Caine ma w swoim dorobku też wydawnictwa nawiązujące do tradycji żydowskiej, by wspomnieć tylko o "Nigunim" z Frankiem Londonem i Lorinem Sklambergiem, a zwłaszcza "Secrets" z Markiem Feldmanem, Gregiem...

Cykl wakacyjny S02E10 To jedna z tych historii o albumie niemal kompletnie zignorowanym przez krytykę i słuchaczy, rozczarowanym twórcy rezygnującym z dalszej kariery, a także odkryciu po latach płyty przez hip-hopowców. Sample z utworu "Na boca do sol" w kawałkach MF Dooma czy Ludacrisa wzbudziły zainteresowanie brazylijskim artystą i jego eponimicznym albumem z 1972 roku, który zaczął trafiać na różne listy płyt wszech czasów. A sam Arthur Verocai zaczął koncertować po całym świecie i znów, po trzydziestu latach przerwy, nagrywać swoją muzykę. Od tamtej pory wydał trzy kolejne albumy studyjne, jednak największym jego osiągnięciem pozostaje ta pierwsza, niegdyś zlekceważona, a dziś kultowa płyta. Brak zainteresowania longplayem w chwili premiery dziwi tym bardziej, że Arthur Verocai nie był wówczas w Brazylii anonimową postacią. Już od kilku lat z powodzeniem działał jako producent, aranżer i twórca piosenek dla innych wykonawców. W tych rolach współpracował m.in. z Jorge Be...

Tym razem nie trzeba było czekać kolejnych 5-6 lat na nowy album Julii Holter. "Materia" ukazuje się niewiele ponad dwa lata od wydania znakomitego "Something in the Room She Moves". To zresztą bezpośrednia kontynuacja tamtego wydawnictwa, na którym pierwotnie znalazła się kompozycja dająca tytuł tegorocznej płycie i powracająca na niej w dwóch alternatywnych wersjach. Krzywdzącym byłoby jednak traktowanie "Materii" wyłącznie jako suplementu czy, co gorsze, zbioru odrzutów i innych podejść do znanych utworów. Znalazło się tu pięć całkowicie premierowych kompozycji, a całość ma swój własny charakter, którego bardzo konsekwentnie się trzyma. Pierwsze cztery utwory na "Materia" zostały nagrane przez Holter w pełnym zespole, złożonym z jej stałych współpracowników, jak basistka Devra Hoff, perkusistka Elizabeth Goodfellow, odpowiedzialny za syntezatory Tashi Wada czy znany też z gry na zornowskim "Bar Kokhba" klarnecista i saksofonista Chri...

Cykl "Księga aniołów" 5/30 Jest też polski akcent w serii "Book of Angels" w postaci albumu "Balan". Do jego wykonania zaproszono krakowski kwartet prowadzony przez Jarosława Bestera. The Cracow Klezmer Band od czasu swojego debiutanckiego albumu "De Profundis" nagrywał dla należącej do Johna Zorna wytworni Tzadik. Pierwsze trzy płyty grupy składają się głównie z autorskich kompozycji lidera. Ale już na czwartym "Sanatorium Under the Sign of the Hourglass" znalazły się wyłącznie interpretacje kompozycji Zorna, który udostępnił grupie niewykorzystane wcześniej tematy z "Masada Songbook". Jedną kompozycję z tamtego zbioru kwartet nagrał też na okolicznościowy album "Voices in the Wilderness" z cyklu "Masada Anniversary Edition". Po piątym w dyskografii "Balan", z kompozycjami Zorna z tzw. drugiej księgi Masady, grupa pod pierwotnym szyldem wydała jeszcze koncertówkę "Remembrance" z autorsk...

Cykl wakacyjny S02E09 U schyłku wojskowej dyktatury Brazylia była pogrążona w gospodarczym kryzysie, za to powoli zaczęto wycofywać najbardziej represyjne ograniczenia. W 1982 roku odbyły się pierwsze od blisko dwóch dekad bezpośrednie wybory na gubernatorów stanowych. Jednym ze stanów, w którym zwyciężył opozycyjny kandydat, był Minas Gerais - kolebka środowiska Clube da esquina. Wydany wówczas "Nuvem cigana", trzeci autorski album Lô Borgesa, wydaje się pasować do ówczesnych nastrojów w kraju. W porównaniu z wcześniejszym o trzy lata "A Via-Láctea" jest to płyta żywsza i jeszcze bardziej pogodna, ale przede wszystkim folkowy nastrój ustępuje najnowszym trendom z wolnego  świata. Borges zdecydowanie wchodzi tym materiałem w lata 80., chętnie wykorzystując syntezatory, dodające gdzieniegdzie niemal synthpopowego charakteru. "Nuvem cigana" składa się głównie z kompozycji Lô Borgesa, z czego dwie są instrumentalne, a do pozostałych teksty napisali Ronaldo Ba...

Nowy, dwudziesty ósmy album studyjny King Gizzard and the Lizard Wizard został wydany niemal z zaskoczenia. Data premiery nie była znana aż do jej przedednia, choć już od kilku tygodni ukazywały się kolejne single, więc można było się spodziewać, że prędzej lub później całość pojawi się w streamingu. Myląco zatytułowany "Alien Metal" pokazuje niestety, że nadproduktywni Australijczycy wciąż błądzą po omacku. Zamiast trzymać się stylów, w których świetnie sobie radzą i potrafią odcisnąć na nich własne piętno - by wspomnieć o mikrotonowej psychodelii z "Flying Microtonal Banana", jamowym graniu z "Ice, Death, Planets, Lungs, Mushrooms and Lava" czy udziwnionym metalu z "PetroDragonic Apocalypse" - po raz kolejny wzięli się za stylistykę, o której wydają się nie mieć za bardzo pojęcia, ani pomysłu, jak nadać jej własnego charakteru. Początki "Alien Metal" sięgają 2023 roku, kiedy ukazał się pierwszy w całości elektroniczny album KGLW, ...

Cykl "Księga aniołów" 4/30 To z kilku powodów przełomowe wydawnictwo w serii "Book of Angels". Po raz pierwszy John Zorn nie był osobiście zaangażowany w nagrania - nawet w roli producenta. Ale też pierwszy raz interpretowaniem jego kompozycji zajęli się instrumentaliści spoza ścisłego grona regularnych współpracowników saksofonisty. Inna sprawa, że sygnujący ten album swoim nazwiskiem Koby Israelite już wcześniej wydawał swoje płyty w wytwórni Tzadik, a nawet zarejestrował jedną kompozycję z pierwszego zbioru klezmerskich kompozycji Zorna na album "The Unknown Masada". Wówczas towarzyszyli mu basista Yaron Stavi, trębacz Sid Gauld oraz saksofonista John Telfer; na recenzowanym albumie tego ostatniego zastąpił flecista-klarnecista Stewart Curtis. Sam Israelite to multiinstrumentalista, grający tu na kilkunastu różnych instrumentach klawiszowych, dętych, strunowych lub perkusyjnych. "Orobas" zrywa też z charakterystyczną dla wcześniejszych odsłon ...

Cykl wakacyjny S02E08 Muzyczna tradycja Bahamów kształtowała się w okresie brytyjskiego panowania kolonialnego wśród zniewolonych Afrykanów. Z połączenia afrykańskich rytmów, plemiennych śpiewów oraz ludowych wierzeń z jednej strony, a wpływów zachodniej kultury z drugiej, powstały nowe tradycje, jak junkanoo czy goombay. Choć stanowiły ważny element tożsamości afro-bahamskiej społeczności, przez długi czas były marginalizowane przez kolonialistów, traktowane jako atrakcja dla turystów, a nie pełnoprawna sztuka. Jednak jeszcze przed uzyskaniem niepodległości w 1973 roku reszta świata mogła się zapoznać z bahamską muzyką za sprawą eponimicznego debiutu Exumy, wydanego w jednym z pododdziałów Philipsa. Exuma to jeden z pseudonimów Macfarlane'a Gregory'ego Anthony'ego Mackeya, znanego też jako The Obeah Man czy Tony McKay. Jako nastolatek zainteresował się bluesem, który próbował grać czysto hobbystycznie, jednak swoją zawodową przyszłość wiązał z architekturą. W wieku 17 lat ...

Cykl "Ciężkie poniedziałki" S04E09 Do połowy pierwszej dekady XXI wieku John Zorn mógł być postrzegany przede wszystkim jako saksofonista i improwizator - pomimo istotnych dokonań kompozytorskich. Osobiście stał na czele swoich kolejnych projektów, takich jak Naked City, PainKiller, kwartet Masada czy Electric Masada. Z czasem jednak coraz częściej tworzył mniej lub bardziej efemeryczne składy, którym dostarczał repertuar i zachowywał kontrolę nad kierunkiem artystycznym, ale nie udzielał się w nich jako instrumentalista. Tu wspomnieć trzeba o Masada String Trio czy Bar Kokhba Sextet. Przesunięcie środka ciężkości z wykonawcy na kompozytora w pełni nastąpiło właśnie około 2005 roku. Wtedy wystartowała seria "Book of Angels", a także zaczęło pojawiać się coraz więcej zespołów wykonujących kompozycje Zorna pod jego nadzorem, ale bez jego wkładu instrumentalnego. Najważniejsze z nich to Moonchild Trio i The Dreamers - oba zresztą z tym samym basistą oraz bębniarzem, le...