[Recenzja] Silver Apples - "Silver Apples" (1968)

Silver Apples to jeden z najbardziej oryginalnych i wpływowych zespołów, jakie powstały w latach 60. ubiegłego wieku. Druga połowa tej dekady była niezwykle kreatywnym czasem dla muzyki rockowej. Jednak eksperymentalna muzyka Silver Apples nawet wówczas była czymś bardzo innowacyjnym, wyprzedzającym swój czas, przez co nie spotkała się ze zrozumieniem ówczesnych słuchaczy.

Co ciekawe, późniejsi założyciele grupy zaczynali od grania najzwyklejszego rocka w kapeli o nazwie The Overland Stage Electric Band. Zespół występował w małych klubach, supportując innych wykonawców, a na repertuar składały się wyłącznie przeróbki aktualnych przebojów. Wokalista Simeon Oliver Coxe miał jednak znacznie większe ambicje. Po tym, gdy jeden z jego znajomych zaprezentował mu zbudowany w latach 40. generator drgań, Coxe postanowił wzbogacić nim brzmienie swojego zespołu. Pozostali członkowie, z wyjątkiem perkusisty Dana Taylora, nie byli tym jednak zainteresowani. W rezultacie grupa się rozpadła, a Coxe i Taylor stworzyli nowy duet. Nazwę Silver Apples zaczerpnęli z poematu "The Song of the Wandering Aeungus" irlandzkiego poety Williama Butlera Yeatsa.

Aby zapełnić pustkę, wynikającą z braku gitarzysty i basisty, Simeon skonstruował ogromne urządzenie przypominające stół, w którego skład wchodziło aż dziewięć generatorów drgań oraz ponad osiemdziesiąt elementów służących do kontrolowania zmian brzmienia, tonacji i akordów. Używając do grania jednocześnie dłoni, stóp, a nawet łokci, Coxe mógł grać w tym samym czasie partie solowe i rytmiczne. Podobno muzyk nigdy nie nauczył się grać na tradycyjnej klawiaturze.

Z powodu swojego niekonwencjonalnego brzmienia, zespół miał pewne problemy ze znalezieniem wydawcy, jednak w końcu udało się podpisać kontrakt z małą, niezależną wytwórnią Kapp Records. W czerwcu 1968 roku ukazał się jej nakładem debiutancki album duetu, zatytułowany w najprostszy możliwy sposób, czyli eponimicznie. Na "Silver Apples" znalazło się dziewięć utworów, w tym osiem kompozycji autorstwa duetu, z tekstami napisanymi przez zaprzyjaźnionego Stanleya Warrena lub - w przypadku "Misty Mountain" - Eileen Lewellen. Repertuaru dopełnił oparty na autentycznej pieśni Indian Nawahów "Dancing Gods".

Poszczególne utwory składają się z tych samych elementów: bardzo rytmicznej, transowej perkusji i elektronicznego pulsu pełniącego rolę linii basu, stanowiących podkład dla beznamiętnego śpiewu i elektronicznych ozdobników. Przeważnie są to atonalne, świdrujące dźwięki (np. w "Oscillations", "Lovefingers"), choć czasem układają się w bardziej wyraziste melodie ("Seagreen Serenades", gdzie nieźle imitują flet). Chociaż pozornie niewiele się tutaj dzieje, trudno oderwać się tego albumu, wciągającego hipnotyzującym brzmieniem oraz jakby rytualistyczną atmosferą. To brzmienie ewidentnie zdradza, że album został nagrany pięćdziesiąt lat temu, jednak wiele zastosowanych tutaj rozwiązań było wówczas nowatorskich. Przykładem zastosowanie sampli w "Program" i "Whirly-Bird" - owszem, technika ta była już wcześniej znana, jednak żaden rockowy wykonawca nie korzystał z niej w tak zaawansowany sposób. Żaden też nie grał tak zimniej i transowej muzyki, czasem wręcz złowieszczej, jak "Dust" czy kojarzącym się z jakimś pogańskim rytuałem "Dancing Gods".

Silver Apples nie był jedynym rockowym zespołem, który już w tamtych czasach eksperymentował z elektroniką - równolegle działały takie grupy, jak Fifty Foot Hose czy The United States of America - ale był tym, który wykorzystywał tego rodzaju brzmienia na największą skalę, prawie całkowicie rezygnując z tradycyjnych instrumentów. Z zastosowanych tutaj rozwiązań całymi garściami czerpali później krautrockowcy i twórcy muzyki elektronicznej. Zaś pewna archaiczność tego albumu czy prymitywne brzmienie samodzielnie skonstruowanego syntezatora, działają tylko na korzyść, nadając całości jeszcze bardziej unikalnego charakteru. Mniejsze wrażenie robią same kompozycje, które w konwencjonalnych aranżacjach nie zwróciłyby niczyjej uwagi, jednak samo brzmienie, klimat i oryginalność czynią "Silver Apples" jednym z najważniejszych albumów szeroko rozumianej muzyki pop, a zatem całkowicie uzasadniają wysoką ocenę.

Ocena: 8/10

Zaktualizowano: 9.2025

---

Silver Apples - "Silver Apples" (1968)

1. Oscillations; 2. Seagreen Serenades; 3. Lovefingers; 4. Program; 5. Velvet Cave; 6. Whirly-Bird; 7. Dust; 8. Dancing Gods; 9. Misty Mountain

Skład: Simeon Oliver Coxe - wokal i generator drgań; Dan Taylor - wokal, perkusja i instr. perkusyjne
Producent: Barry Bryant

---