[Recenzja] Camel - "The Snow Goose" (1975)

W połowie lat 70. większość czołowych grup progowych miała już na koncie album koncepcyjny. Część z nich - żeby wspomnieć tylko o "The Dark Side of the Moon" Pink Floyd czy "The Lamb Lies Down on Broadway" Genesis - przyniosło ich twórcom spory sukces komercyjny. Nic dziwnego, że muzycy Camel postanowili stworzyć swoją własną muzyczną opowieść. Nie zamierzali jednak pisać zupełnie nowej historii. Sukces utworu "The White Rider" z albumu "Mirage" - zainspirowanego twórczością J.R.R. Tolkiena - zachęcił ich do ponownego sięgnięcia do literatury. Po rozważeniu kilku propozycji, wybór padł na nowelę "The Snow Goose" amerykańskiego pisarza Paula Gallico.

Muzycy przygotowali materiał, włącznie z tekstami, jednak ostatecznie nie otrzymali zgody na wykorzystanie wybranej historii. Podobno jej autor był zagorzałym przeciwnikiem papierosów, co przełożyło się na jego niechęć do zespołu, który dopiero co współpracował z koncernem tytoniowym i wciąż dzielił z nim nazwę oraz logo. Ponieważ nie było już czasu na napisanie nowych tekstów, postanowiono wydać album w całości instrumentalny, nie licząc sporadycznych wokaliz. Zmieniono też tytuł z "The Snow Goose" na "Music Inspired by the Snow Goose", choć na okładce pierwsze trzy słowa napisano mniejszą czcionką - a w innych miejscach, np. na samej płycie, zupełnie je pominięto - przez co wydawnictwo i tak powszechnie funkcjonuje pod pierwotną nazwą.

Longplay składa się z szesnastu krótkich, czasem wręcz miniaturowych utworów. Podział na ścieżki jest jednak dość umowny, bowiem poszczególne fragmenty płynnie między sobą przechodzą, a część z nich rozwija te same motywy. Tak naprawdę jest to wiec jedna - dwuczęściowa z powodu podzielenia materiału na dwie strony płyty winylowej - kompozycja, a nadanie tytułów poszczególnym fragmentom służy głównie temu, aby słuchacz mógł śledzić historię opowiadaną przez muzyków za pomocą dźwięków. Zupełnie jak w klasycznej muzyce programowej. Ogólnie można odnieść wrażenie, że zespół chciał się tutaj zbliżyć do muzyki klasycznej, zwłaszcza z epoki romantyzmu - zarówno we wspomnianej formie, jak i w treści, stawiając na quasi-symfoniczne brzmienia. W nagraniach wzięła udział nawet orkiestra, choć jej udział jest dość ograniczony, często sprowadzający się do roli tła, choć w przerywniku "Friendship” występuje ona samodzielnie.

"The Snow Goose" budzi we mnie mieszane odczucia. Z jednej strony to taka bardzo sympatyczna muzyka, pełna wyrazistych melodii, konsekwentnie trzymająca się subtelnych, pastelowych brzmień i utrzymana w takim baśniowym klimacie. Całość zdominowana jest przez różne brzmienia klawiszowe Petera Bardensa, ale istotną rolę pełnią też solówki Andy'ego Latimera na gitarze lub flecie. O ile w tych pierwszych słychać mocną inspirację Davidem Gilmourem, przez co rażą wtórnością, tak partie fletu nadają płycie nieco indywidualizmu. Latimer był zdecydowanie lepszym, bardziej idiomatycznym flecistą niż gitarzystą. Sekcja rytmiczna z kolei trzyma się raczej w tle - jej partie nie są zbyt wyeksponowane, bo nie pasowałoby to do nastroju płyty. Do nielicznych wyjątków należy energetyczny, mocno floydowy tandem "Rhayader" / "Rhayader Goes to Town", będący zresztą także najbardziej wyrazistym segmentem płyty. Poza nim na plus szczególnie wyróżniłbym jeszcze "Rhayader Alone", akurat jeden z delikatniejszych momentów, pozbawiony sekcji rytmicznej, ale za to z ładnymi partiami wibrafonu oraz niemal ambientową atmosferą.

Lecz z drugiej strony, "The Snow Goose", zarówno na poziomie konceptu, jak i wykonania, jest dziełem bardzo naiwnym, niemającym do zaoferowania właściwie nic, poza uroczymi melodiami oraz ładnym brzmieniem. Przy czym te melodie nierzadko ocierają się o banał i przesadną ckliwość, a brzmienie w wielu momentach jest aż nadto przesłodzone, z kolei dźwięki syntezatorów często źle się zestarzały. Do tego czasem dochodzi jeszcze sporo patosu, który w połączeniu z ogólną prostotą kieruję te muzykę w stronę kiczu, czego przykładem chociażby tytułowa "The Snow Goose", "Flight of the Snow Goose", a zwłaszcza silnie zorkiestrowana "La princesse perdue", która w najgorszy możliwy sposób skupia wszystkie wymienione wyżej problemy całego albumu. Trudno mi zatem uznać tę płytę za jakieś wybitne dzieło rocka progresywnego. Sam Camel ma w swoim dorobku bardziej udane wydawnictwa, na których środki wyrazu są zestawione ze sobą w bardziej adekwatny sposób. Tutaj ambicje nieco przerosły muzyków.

Ocena: 6/10

Zaktualizowano: 6.2025

---

Camel - "Music Inspired by the Snow Goose" (1975)

1. The Great Marsh; 2. Rhayader; 3. Rhayader Goes to Town; 4. Sanctuary; 5. Fritha; 6. The Snow Goose; 7. Friendship; 8. Migration; 9. Rhayader Alone; 10. Flight of the Snow Goose; 11. Preparation; 12. Dunkirk; 13. Epitaph; 14. Fritha Alone; 15. La Princesse Perdue; 16. The Great Marsh

Skład: Andrew Latimer - gitara, flet, wokal; Peter Bardens - instr. klawiszowe; Doug Ferguson - gitara basowa, efekty (13); Andy Ward - perkusja i instr. perkusyjne
Gościnnie: David Bedford - aranżacja orkiestry
Producent: David Hitchcock

---