[Recenzja] Gentle Giant - "The Missing Piece" (1977)

Rok 1977 to czas tzw. punkowej rewolucji. Tak naprawdę polegała ona na odkryciu i zachłyśnięciu się przez dziennikarzy muzyką, jaką grano już od dobrych kilkunastu lat - głównie poza mainstreamem, choć zdarzało jej się do niego przenikać. Nowa fascynacja mediów pociągnęła za sobą niechęć do wcześniej docenianych, bardziej wyrafinowanych stylów, z rockiem progresywnym na czele. Nie pomagało, że przedstawiciele tego nurtu, wbrew jego nazwie, zaczęli powielać wciąż te same schematy, a ich coraz liczniejsi naśladowcy nie mieli do zaproponowania nic własnego.

Jednocześnie jednak rok 1977 był ostatnim, kiedy czołowi przedstawiciele proga - poza zawieszonym King Crimson oraz probującym ratować swoje finanse wydaniem zbioru odrzutów ELP - pozostawali w formie. Swoje ostatnie naprawdę udane i wciąż wpisujące się w stylistykę proga albumy wydali Pink Floyd ("Animals"), Yes ("Going for the One") oraz Jethro Tull ("Songs from the Wood"), a Genesis zakończył i udanie podsumował swój progresywny okres koncertowym "Seconds Out". Inni twórcy tymczasem postawili na rozwój, odpowiadając na zmieniające się trendy. Raz z bardziej udanym efektem - jak na inspirowanym nową falą "The Quiet Zone / The Pleasure Dome" Van der Graaf Generator - a raz z gorszym, czego przykładem "The Missing Piece" Gentle Giant.

Zmiana stylu na tym etapie była nieunikniona. Z jednej strony zespół kompletnie już wyeksploatował dotychczasową stylistykę, na płycie "Interview" balansując na granicy autoplagiatu, a z drugiej - próbował odnaleźć się w nowej rzeczywistości, gdy bardziej ambitne granie nie cieszyło się już takim uznaniem. Doszły też naciski wydawcy, który po komercyjnej porażce poprzedniego albumu, oczekiwał tym razem bardziej komercyjnego materiału. I taki właśnie charakter ma znaczna część muzyki zawartej na "The Missing Piece". Gentle Giant drastycznie uprościł tu swoją muzykę, ograniczając złożone rytmy, a także niemal całkiem rezygnując z wyrafinowanych kontrapunktów czy bogatego instrumentarium. Zamiast tego pojawiają się nawiązania do modnych stylów, jak punk rock czy funk. Niestety, rezygnując ze wszystkich swoich największych atutów, grupa nie daje tu w zamian nic ciekawego. Tytułowym brakującym elementem okazuje się kreatywność.

O wielu z tych kawałków trudno napisać coś więcej, niż to, do jakiego popularnego stylu zespół w nich nawiązuje. Jest tu więc radiowy pop w stylu ballad Phila Collinsa ("I'm Turning Around"), jest trochę funk rocka ("Who Do You Think You Are?", "Mountain Time"), a dodatkowo kuriozalna proba grania grania punka ("Betcha Thought We Couldn't Do It"). Naprawdę smutno słucha się Gentle Giant grającego w tak sztampowy, niecharakterystyczny sposób. Lepiej prezentuje się materiał nawiązujący do wcześniejszych dokonań. W energetycznych "Two Weeks in Spain" i "Winning" pojawia się nieco fajnego kombinowania z rytmiką, a łagodniejszy "As Old as You're Young" - jedyny na płycie, gdzie za główny wokal odpowiada Kerry Minnear, a nie Derek Shulman - przywołuje ponadto te typowe dla wcześniejszych płyt zespołu quasi-mediewalne klimaty. Całkiem zgrabnie wypada ballada "Memories of Old Days", natomiast żywiołowy finał albumu, "For Nobody", to klasyczny Gentle Giant, z rytmicznymi zabawami, frywolną melodyką oraz wielogłosami nakładającymi się na siebie w błyskotliwym kontrapunkcie.

Chociaż z reguły doceniam rozwój i pochwalam probowanie nowych rzeczy, tak w przypadku "The Missing Piece" takie podejście się nie sprawdziło. Przede wszystkim wynika z niewłaściwych, czysto merkantylnych pobudek oraz nacisków wydawcy. Zwrot w bardziej mainstreamowym kierunku poszedł tu, o dziwo, w parze z mniej wyrazistymi kompozycjami. Nie zaoferowano też nic, co mogłoby zrównoważyć zubożałe aranżacje i uproszczenia. Nawet utwory bliższe stylistyki poprzednich albumów Gentle Giant wypadają mniej interesująco pod względem melodii czy brzmienia; jeden tylko "For Nobody" faktycznie przywołuje wspomnienia znakomitej przeszłości zespołu.

Album oczywiście nie okazał się komercyjnym sukcesem, choć 81. miejsce na amerykańskim notowaniu było najlepszym po "Free Hand" (#48) i "The Power and the Glory" (#78). Decydentów Chrysalis zachęciło to, by naciskać na dalszą komercjalizację zespołu, czego efektem był już stricte mainstreamowy, pop-rockowy "Giant for a Day" oraz ocierający się o AOR "Civilian" - oba kompletnie pozbawione artystycznych ambicji i wyrazistych kompozycji. Po wydaniu tego ostatniego, Gentle Giant definitywnie zakończył działalność.

Ocena: 6/10

Zaktualizowano: 3.2025

---

Gentle Giant - "The Missing Piece" (1977)

1. Two Weeks in Spain; 2. I'm Turning Around; 3. Betcha Thought We Couldn't Do It; 4. Who Do You Think You Are?; 5. Mountain Time; 6. As Old as You're Young; 7. Memories of Old Days; 8. Winning; 9. For Nobody

Skład: Derek Shulman - wokal; Kerry Minnear - instr. klawiszowe, wokal (6), instr. perkusyjne (8); Gary Green - gitara; Ray Shulman - gitara basowa, gitara (7), instr. perkusyjne (8); John Weathers - perkusja i instr. perkusyjne
Producent: Gentle Giant

---