13 września 2014

[Artykuł] Najważniejsze utwory Thin Lizzy

Thin Lizzy - najpopularniejszy irlandzki zespół do czasu pojawienia się U2, a także jedna z najbardziej wpływowych grup w muzyce hardrockowej i heavy metalowej. To chyba wystarczające powody, aby poświęcić jej miejsce w tym cyklu.

Najpopularniejszy skład: Brian Downey, Brian Robertson, Phil Lynott i Scott Gorham.

1. "Whiskey in the Jar" (niealbumowy singiel, 1972)

Z założenia w cyklu miały być uwzględniane wyłącznie autorskie kompozycje danych wykonawców, ale w przypadku Thin Lizzy nie może zabraknąć "Whiskey in the Jar" - utworu, dzięki któremu nieznana do tamtej pory grupa, z dwoma kiepsko sprzedającymi się albumami na koncie, w końcu zyskała rozgłos. I to nie tylko w rodzimej Irlandii, w której singiel doszedł na szczyt notowania, ale także w Wielkiej Brytanii (6. miejsce na UK Singles Chart) i w Niemczech (7. miejsce na tamtejszej liście).
"Whiskey in the Jar" to stara irlandzka pieśń folkowa, nieznanego autorstwa. Wielokrotnie coverowana przez różnych wykonawców, głównie folkowych i rockowych. Oprócz Thin Lizzy, nagrali ją m.in. The Dubliners, Grateful Dead i Metallica, która swoją wersję oparła na aranżacji Thin Lizzy.
Chociaż oryginalnie utwór nie został zamieszczony na żadnym regularnym albumie grupy, można go znaleźć na licznych składankach i różnych reedycjach albumu "Vagabonds of the Western World" (przede wszystkim kompaktowych, ale także na pierwszym niemieckim wydaniu winylowym).
Grupa wykonywała utwór na żywo w latach 1972-74, 1979-80 i 1983.


2. "The Rocker" (z albumu "Vagabonds of the Western World", 1973)

Jeden ze stałych punktów koncertów grupy. W wersji albumowej utwór zdominowany jest przez solowe popisy gitarzysty Erica Bella, które zostały wycięte z singlowej wersji utworu (skróconej z ponad pięciu minut do niespełna trzech). Mała płytka nie powtórzyła sukcesu "Whiskey in the Jar" - doszła zaledwie do 11. miejsca w irlandzkim notowaniu, zaś w Wielkiej Brytanii przeszła kompletnie niezauważona.


3. "Still in Love with You" (z albumu "Nightlife", 1974)

Najbardziej znana ballada zespołu. Chociaż jej autorstwo przypisane jest wyłącznie wokaliście/basiście Philowi Lynottowi, utwór został w większości skomponowany przez Gary'ego Moore'a, jeszcze w 1969 roku. Moore zastępował Erica Bella podczas koncertów na początku 1974 roku; następnie jego miejsce zajęli John Du Cann (ex-Atomic Rooster) i Andy Gee, których z kolei zastąpili Scott Gorham i Brian Robertson. To ta ostatnia dwójka wzięła udział w nagrywaniu albumu "Nightlife" (i kilku kolejnych), jednak partie solowe w "Still in Love with You" zostały zarejestrowane jeszcze z Moorem. W nagraniu wystąpił gościnnie także Frankie Miller, który wsparł wokalnie Lynotta.
Utwór nie został nigdy wydany na singlu, ale był stałym punktem koncertów.


4. "Suicide" (z albumu "Fighting", 1975)

Podstawą utworu była kompozycja "Baby's Been Messing", którą zespół nagrał dla BBC w 1973 roku, jeszcze z Bellem w składzie. W nowej wersji całkowicie zmieniony został tekst, oraz dodane zostały gitarowe harmonie Gorhama i Robertsona, które wkrótce stały się znakiem rozpoznawalnym zespołu.  Brian [Robertson] zaczął eksperymentować z harmoniami - wspominał Gorham. Dublował partię gitary w studiu, a realizator dźwięku włączył efekt delay. Brian próbował zagrać w harmonii do swojej własnej partii. Spodobało nam się to brzmienie i zdecydowałem się zagrać z razem z nim. Zagraliśmy w ten sposób w trzech utworach na tej płycie, a potem o tym zapomnieliśmy. Powtórzyliśmy to na następnej i krytycy zaczęli pisać o naszym sposobie gry w harmoniach. Właściwie przez przypadek stworzyliśmy własne brzmienie. To było coś - każdy zespół chciał mieć własny, niepowtarzalny styl.
Thin Lizzy nie był jednak pierwszym zespołem z dwoma gitarzystami prowadzącymi - już pięć lat wcześniej w ten sposób grała grupa Wishbone Ash.
"Suicide" był regularnie wykonywany przez zespół na żywo.


5. "The Boys Are Back in Town" (z albumu "Jailbreak", 1976)

Największy przebój zespołu, obok "Whiskey in the Jar", wysoko notowany w Irlandii (1. miejsce), Wielkiej Brytanii (8. miejsce), oraz - po raz pierwszy - w Stanach (12. miejsce). Kompozycja "The Boys Are Back in Town" pierwotnie nie miała wejść na album - wspominał Gorham. Nagraliśmy piętnaście piosenek, a na płycie mogło zmieścić się dziesięć. Menadżer powiedział, że ma dla nas stuprocentowy hit. Zaproponował właśnie "The Boys Are Back in Town". Były to raczej ciężkie czasy, ponieważ nasze poprzednie albumy nie sprzedawały się dobrze. Dlatego bardzo dużo zależało od tego singla. No i menadżer miał nosa. Singiel sprzedał się rewelacyjnie i stał się punktem zwrotnym w naszej karierze.
To właśnie menadżer zespołu, Chris O'Donnell, podsunął Lynottowi pomysł na tekst utworu. Zauważyłem, że 80-90 procent naszej publiczności to mężczyźni - mówił. Ci kolesie pracują w fabrykach i na budowach, a kiedy nadchodzi piątkowy wieczór, chcą korzystać z życia.
"The Boys Are Back in Town" od razu stał się obowiązkowym punktem koncertów zespołu.


6. "Jailbreak" (z albumu "Jailbreak", 1976)

Kolejny popularny utwór zespołu, regularnie wykonywany przez zespół na koncertach, który jednak jako singiel radził sobie średnio (31. miejsce na UK Singles Chart, poza tym nienotowany). Utwór był wielokrotnie wykorzystywany w różnych filmach, serialach, reklamach i grach; równie często był coverowany przez różnych wykonawców (w zeszłym roku swoją wersję nagrała grupa Anthrax).


7. "Emerald" (z albumu "Jailbreak", 1976)

Jeden z najbardziej znanych utworów grupy, chociaż nigdy nie wydany na singlu - za to grany przez grupę na każdym koncercie. Jest to jedna z nielicznych kompozycji grupy, których autorstwo jest przypisane wszystkim muzykom aktualnego składu. Głównym autorem jest jednak Phil Lynott, który napisał tekst (oparty na historiach i legendach dotyczących wyspy Emerald Isle) i stworzył główny riff kompozycji. Brian Robertson i ja wymyśliliśmy harmonie gitarowe w tym utworze, ale główny riff wyszedł od Phila - przyznawał Scott Gorham. To piosenka o dawnych czasach w starożytnej Irlandii, mówiąca o wojnach klanów - dodawał gitarzysta.


8. "Don't Believe a Word" (z albumu "Johnny the Fox", 1976)

Phil Lynott napisał ten utwór jak wolny dwunastotaktowy blues, jednak taka aranżacja nie spodobała się pozostałym muzykom, zwłaszcza Robertsonowi, który nazwał ją gównianą. Obrażony Lynott przez kilka dni nie pokazywał się w studiu. Przez ten czas Robertson i perkusista Brian Downey opracowali nową aranżację, w szybszym tempie i z charakterystycznym riffem. Taka wersja spodobała się Philowi i utwór został nagrany. Jednak dwa lata później lider Thin Lizzy nagrał utwór w oryginalnej aranżacji, wspólnie z Garym Moorem, na solowy album drugiego z nich, "Back on the Streets". W takiej samej wersji utwór znalazł się na koncertowym albumie Thin Lizzy "Life".
"Don't Believe a Word" został wydany na singlu. Mała płytka doszła do 2. miejsca w Irlandii i 12. w Wielkiej Brytanii. Utwór był także stałym punktem koncertów grupy.


9. "Bad Reputation" (z albumu "Bad Reputation", 1977)

Zalążkiem utworu był riff Scotta Gorhama. Phil podszedł i powiedział: "Musimy z tego zrobić ponad czasową rzecz" - wspominał gitarzysta. Zaczął pracować nad tym z Brianem Downeyem i wtedy stworzyli to dziwne tempo. Kiedy to usłyszałem, stwierdziłem, że powstało coś niewiarygodnego. Od tamtego momentu utwór właściwie napisał się sam. "Bad Reputation" to jeden z tych utworów, które stworzyliśmy wspólnie bardzo szybko.
Utwór - podobnie jak większość albumu - został nagrany w trzyosobowym składzie, bez Briana Robertsona (który zagrał tylko solówki w utworach "Opium Trail" i "Killer Without a Cause"). Gitarzysta wyruszył z zespołem w trasę promującą album (podczas której zarejestrowany został słynny album "Live and Dangerous"), ale wkrótce potem opuścił skład.
"Bad Reputation" wszedł na stałe do koncertowego repertuaru grupy.


10. "Dancing in the Moonlight" (z albumu "Bad Reputation", 1977)

Chociaż tytuł "Dancing in the Moonlight" wydaje się wystarczająco długi, amerykański wydawca grupy postanowił wydłużyć go o podtytuł "It's Caught Me in Its Spotlight", aby było go łatwiej odróżnić od starszego o trzy lata przeboju amerykańskiej grupy King Harvest.
Jest to bardzo nietypowy utwór w repertuarze Thin Lizzy, ze względu na swoje lekko jazzowe brzmienie i wykorzystanie saksofonu (na którym gościnnie zagrał John Helliwell z zespołu Supertramp). Lynott przyznawał, że inspiracją była twórczość Vana Morrisona (który ma w swoim repertuarze utwór o tytule "Moondance").
"Dancing in the Moonlight" został wydany na singlu i stał się sporym przebojem (4. miejsce w Irlandii, 14. w Wielkiej Brytanii). Na żywo był wykonywany w latach 1977-78 i 1983.


11. "Waiting for an Alibi" (z albumu "Black Rose: A Rock Legend", 1979)

Pierwszy singel z albumu "Black Rose: A Rock Legend", nagranego w efemerycznym składzie z Garym Moorem. Gitarzysta raczej chłodno oceniał ten album: Uważałem, że niektóre piosenki są do siebie zbyt podobne, miały podobne sekwencje akordów - mówił, ale dodawał, że jest tam parę bardzo dobrych utworów, jak "Waiting for an Alibi". Utwór należy także do ulubionych Scotta Gorhama: Zawsze lubiłem grać "Waiting for an Alibi" - przyznawał. To zabawne, bo kiedy gram tą solówkę na koncertach, dużo w niej zmieniam. Pewien fan oskarżył mnie kiedyś, że nie gram wiernie utworów. Powiedziałem mu wtedy: "Mówisz poważnie, koleś? Gram ten utwór od dwudziestu lat i ty oczekujesz, że za każdym razem zagram go tak samo, jak w studiu dwadzieścia lat temu? Chyba bym zwariował. Zanudziłbym się na śmierć!". Ludzie nie zdają sobie sprawy, że dany kawałek był nagrany w studiu w wersji, która obowiązywała tamtego dnia. Następnego dnia już chciałbym coś poprawić albo po prostu zagrać zupełnie inaczej. Piosenki to nie są zamknięte dzieła. To żywe twory, które zmieniają się wraz z nami. Oczywiście, zachowuję esencję utworu, ale solówki zmieniam. Dla muzyka granie solówki to przecież świetna okazja do improwizacji.
"Waiting for an Alibi" doszedł do 6. miejsca w Irlandii i 9. na UK Singles Chart. Utwór stał się kolejnym obowiązkowym punktem koncertów grupy.


12. "Sarah" (z albumu "Black Rose: A Rock Legend", 1979)

W repertuarze zespołu są dwa utwory o tym tytule. Starszy znalazł się na drugim albumie zespołu, "Shades of a Blue Orphanage" i dotyczy babci Phila Lynotta noszącej to imię. Sarah to także imię córki muzyka, której dotyczy druga kompozycja o tym tytule - ta o którą chodzi w tym tekście.
Piosenkę "Sarah" napisałem głównie sam, mogę powiedzieć, że w 90 procentach jest moim dziełem - twierdził Gary Moore. Podobało mi się eksperymentowanie z gitarą w tym utworze. To nie brzmiało jak Thin Lizzy, brzmienie gitary było czystsze, inne niż w pozostałych kawałkach. Tylko ja grałem tutaj na gitarze - Scott Gorham nie grał wcale. Huey Lewis zagrał na harmonijce, Mark Nauseef na bębnach, więc tak naprawdę nie jest to w ogóle piosenka Thin Lizzy. Ale Phil i tak postanowił umieścić ją na albumie.
Utwór został wydany na singlu i okazał się sporym przebojem w Niemczech (5. miejsce), gdzie był pierwszym notowanym utworem Thin Lizzy od czasu "Whiskey in the Jar". Mniejszą popularnością mała płytka cieszyła się w Irlandii (26. miejsce) i Wielkiej Brytanii (24. miejsce). Piosenka nigdy nie została wykonana przez zespół na żywo.


13. "Killer on the Loose" (z albumu "Chinatown", 1980)

Największy przebój (5. miejsce w Irlandii, 10. w Wielkiej Brytanii) kolejnego efemerycznego składu Thin Lizzy - po raz pierwszy w historii zespołu pięcioosobowego - z gitarzystą Snowym Whitem (na miejscu Gary'ego Moore'a) i klawiszowcem Darrenem Whartonem
Utwór wzbudził kontrowersje, ze względu na tekst, w którym Phil Lynott wciela się w rolę słynnego seryjnego mordercy, Kuby Rozpruwacza. Jeszcze większe kontrowersje wywołał teledysk, przedstawiający przebranego za Rozpruwacza Lynotta w otoczeniu skąpo ubranych kobiet.
"Killer on the Loose" był wykonywany przez zespół na żywo w latach 1980-82.


14. "Cold Sweat" (z albumu "Thunder and Lightning", 1983)

Odpowiedź Thin Lizzy na muzykę zespołów z nurtu Nowej Fali Brytyjskiego Heavy Metalu. Utwór powstał jako ostatni z albumu, po dołączeniu do składu gitarzysty Johna Sykesa (na miejsce Snowy'ego White'a), wcześniej występującego w grupie Tygers of Pan Tang (zaliczanej do NWOBHM). Byłem wtedy w studiu Boathouse w Londynie, w którym nagrywaliśmy album "Thunder and Lighting" - wspominał Sykes. Album był wtedy gotowy do nagrania, ale ja grałem z zespołem od niedawna, właściwie dopiero co zagrałem trasę. Byliśmy tam przez kilka dni, ustawiając brzmienie. Któregoś dnia Phil spytał mnie, czy nie mam jakiegoś riffu. Zagrałem riff z "Cold Sweat", spodobało mu się to, wziął ode mnie zwrotkę i refren, dodał wokal i zrobiliśmy to całkiem szybko. Wszyscy zaczęli grać pod mój riff, Phil dodał bas i to wszystko.
"Cold Sweat" został wydany na singlu - doszedł do 23. miejsca w Irlandii i 27. w Wielkiej Brytanii. Był wykonywany na żywo podczas trasy z 1983 roku.


15. "Heart Attack" (z albumu "Thunder and Lightning", 1983)

Ostatni utwór z ostatniego albumu Thin Lizzy, którego tytuł i wersy w rodzaju Mama I'm dying of a heart attackPapa I'm dying of an overdose niestety okazały się prorocze - 4 stycznia 1986 roku Phil Lynott zmarł z powodu zapalenia płuc i niewydolności serca. Jego problemy zdrowotne były związane z długoletnim nadużywaniem alkoholu i narkotyków.
Utwór nie był nigdy wykonany na żywo, ani wydany na singlu.


2 komentarze:

  1. A propos "Whisky in the jar" nieprawdą jest że nie ukazał się on na żadnym oficjalnym albumie. Pierwsze niemieckie wydanie "Vagabonds of the western world" z tego samego roku co UK 1971 dla tej samej wytwórni DECCA tyle że w rozkładanej okładce zawiera jako pierwszy ten hit na lp jest 9 numerów których kolejność jest zmieniona.Mam oba wydania

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki za uzupełnienie. Jednak ze względu na inną kolejność utworów i ten jeden bonus, należy potraktować to wydanie jako reedycję. A powyżej zostało wspomniane, że utwór jest obecny na reedycjach "Vagabonds of the Western World". Poprawiłem jednak, że nie tylko na kompaktowych wznowieniach, ale także na tym niemieckim wydaniu.

      PS. Album został wydany w 1973 roku - zarówno pierwsze wydanie brytyjskie, jak i wspomniane niemieckie.

      Usuń

Pytania niezwiązane z powyższym tekstem proszę zadawać na stronie Q & A. Komentarze nie na temat będą kasowane.